Związki polifenolowe są cennym źródłem antyoksydantów, dzięki czemu mają silne działanie przeciwstarzeniowe. Polifenole napotykając wolne rodniki, oddają im swój wolny elektron, co oznacza, że same stają się wolnymi rodnikami, ale nieaktywnymi (i w takiej formie są wydalane w organizmu). Ponadto są stosowane do przedłużenia trwałości preparatów kosmetycznych. W kosmetologii wykorzystuje się związki polifenolowe z wielu roślin – najczęściej są to flawonoidy (ze względu na wysoką aktywność przeciwwolnorodnikową) pochodzące z zielonej herbaty, z nasion i pestek winogron, z czarnej porzeczki, miłorzębu japońskiego, arniki, aceroli, malwy, cytrusów czy żeń-szenia. Często łączy się je z witaminą C, ponieważ chronią ją przed utlenianiem, co zapewnia podwójną ochronę przed antyoksydantami. Na szczególną uwagę zasługują w pielęgnacji skóry następujące polifenole:
- Kwas ferulowy – jest to pochodna kwasu cynamonowego, występuje przede wszystkim w orzechach, ziarnach kawy, ryżu, pszenicy, owsie, burakach i kukurydzy. Ma silne działanie antyoksydacyjne, pobudza syntezę kolagenu i elastyny, rozjaśnia przebarwienia, jest stosowany w pielęgnacji cery naczynkowej i z trądzikiem różowatym. Chroni przed utlenianiem witaminę C i E.
- Resweratrol – jego bogatym źródłem są czerwone winogrona, czerwone wino, owoce jagodowe i czerwone wino. Jak działa na skórę? Przede wszystkim jest jednym z najsilniejszych antyoksydantów stosowanych w nowoczesnej kosmetologii. Ponadto aktywując sirtuiny zwiększa żywotność komórek i przedłuża ich życie, pobudzając w skórze naturalne procesy naprawcze i regeneracyjne. Zapobiega też glikacji, która prowadzi do niszczenia kolagenu i elastyny – białek podporowych skóry, odpowiedzialnych za jej jędrność i elastyczność.
- Bajkalina – to flawon pozyskiwany z korzenia tarczycy bajkalskiej, niezwykle odpornej na niskie i wysokie temperatury rośliny porastającej górzyste rejony Syberii, Chin i Mongolii. Bajkalina od wieków wykorzystywana jest tam jako naturalny środek leczniczy – przeciwwirusowy, przeciwbakteryjny czy przeciwalergiczny. Tarczyca bajkalska wysycha pod wpływem silnego nasłonecznienia, a odnawia się po opadach deszczu. Ma też zdolność pochłaniania promieniowania UVB i UVA, co pozwala jej przetrwać w warunkach wysokiego nasłonecznienia. Stosowana w kosmetyce hamuje proces skracania się telomerów, przedłużając życie komórek skóry i w ten sposób działając przeciwstarzeniowo, zapobiega też powstawaniu przebarwień.
Izoflawony sojowe a menopauza
Fitoestrogeny pochodzenia roślinnego imitują aktywność hormonów kobiecych. Stosowane jako suplementacja mogą łagodzić objawy menopauzy, a aplikowane na skórę – przytwierdzają się do receptorów komórek, chroniąc skórę przed przyspieszonym starzeniem menopauzalnym.
Francuski paradoks
Kariera resweratrolu rozpoczęła się w latach 90. XX wieku. Zwrócono wtedy uwagę na tzw. francuski paradoks – Francuzi mimo tłustej diety i braku aktywności fizycznej cieszyli się dobrym zdrowiem i rzadkim występowaniem chorób serca. Okazało się, że zawdzięczają to częstemu piciu czerwonego wina – zawarty w nim resweratrol obniża poziom cholesterolu, neutralizuje szkodliwe kwasy tłuszczowe, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Resweratrol jest dziś często wykorzystywany w formie suplementacji, a jego cenne właściwości znalazły też zastosowanie w kosmetyce.