Kolagen rybi - co to jest? Jakie ma właściwości i jak działa na skórę?

Kolagen to jeden z najważniejszych składników skóry, odpowiedzialny za jej jędrność i elastyczność. Jednak z wiekiem jego produkcja spada, co prowadzi do pojawienia się zmarszczek i utraty sprężystości skóry. Kolagen rybi wyróżnia się najlepszą przyswajalnością. Jakie są jego właściwości, jak działa na skórę i czym różni się od innych form kolagenu?

Kolagen naturalny to główne białko występujące w organizmie człowieka (stanowi 25-30% wszystkich białek¹). Jest zbudowany z aminokwasów: proliny, glicyny, hydroksyproliny, kwasu glutaminowego, alaniny, argininy, kwasu asparaginowego, lizyny² i tworzy włókna kolagenowe. Można powiedzieć, że stanowią one „rusztowanie” dla tkanek łącznych. Odpowiadają za budowę stawów, ścięgien i chrząstek, naczyń krwionośnych, a także skóry³. Dlatego kolagen znajduje zastosowanie nie tylko w medycynie, ale też kosmetologii. Jest niezwykle ważny dla zachowania jędrności i elastyczności skóry. Literatura naukowa jak dotąd opisuje 29 typów kolagenu naturalnego, a w samej skórze znajduje się ich aż 16. Najwięcej, bo około 90% stanowi typ I⁴.

Badania nad rolą tego składnika skłoniły naukowców do poszukiwania rozwiązań zatrzymujących jego utratę lub wspierających kolagen naturalny. Warto wiedzieć, że na wiązania kolagenowe wpływ mają czynniki zewnętrzne i wewnętrzne. Mogą zostać osłabione pod wpływem niewłaściwej diety ubogiej w witaminy (C, D3) i minerały potrzebne do syntezy tego białka, stresu, ekspozycji na promieniowanie UV, zmian hormonalnych, braku aktywności fizycznej czy chorób. Kolagen tracimy też wraz z wiekiem. Początki zahamowania jego produkcji mogą nastąpić już po 18-29. roku życia, a po 40. roku życia proces ten gwałtownie przyspiesza⁵. Jest to związane z naturalnymi procesami starzenia, a później także korelacją: kolagen a menopauza.

W efekcie utraty tego białka budulcowego pojawiają się zmarszczki, skóra traci elastyczność i jędrność, ponieważ utraciła podporę w postaci wiązań kolagenowych. Dlatego zaczęto poszukiwać zewnętrznych źródeł kolagenu. Wraz z dietą kolagenową, suplementacją lub pielęgnacją skóry można dostarczyć:

• kolagenu wołowego – jest szeroko dostępny, ale cechuje się dużą masą cząsteczkową, przez co nie przenika do głębszych warstw (np. skóry lub przez barierę jelitową) i ma słabszą skuteczność;
• kolagenu wieprzowego – mniej popularny od wołowego, chociaż cechuje się podobieństwem do naturalnego kolagenu ludzkiego;
• kolagenu drobiowego – mało popularny przez niską wydajność jego pozyskiwania, co przekłada się także na wysoką cenę;
• kolagenu rybiego (inaczej nazywany kolagenem morskim) – najbardziej biodostępny i najlepiej przyswajalny przez organizm człowieka, dzięki czemu niesie niskie ryzyko wystąpienia alergii.

 

Każdy z rodzajów kolagenu – niezależnie od jego źródła – może mieć też formę hydrolizowaną. Oznacza to, że został on poddany procesowi hydrolizy enzymatycznej, rozbijającej zbyt duże cząsteczki na mniejsze. W ten sposób powstają drobnocząsteczkowe peptydy kolagenowe, które są najlepiej przyswajalne. Dodatkowo wykazują też właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne. W ostatnich latach były one poddawane badaniom jako nowe antyoksydanty przeciw objawom starzenia się skóry⁶.

 

Chociaż myśląc o zewnętrznych źródłach kolagenu, najczęściej pamiętamy o tym wołowym, ewentualnie wieprzowym, którego dostarczamy również z żywnością (galaretki, bulion kolagenowy, podroby), coraz większą popularność zdobywa to białko pochodzące z ryb. Pozyskuje się je ze skór i szkieletów, które najczęściej poddawane są obróbce termicznej w temperaturze 50-100°C. Tak powstaje najmocniejszy kolagen rybi hydrolizowany, a więc ten z lepiej przyswajalnymi, mniejszymi cząsteczkami peptydów kolagenowych. Jego zaletą jest również to, że jest najbardziej podobny do ludzkiego białka. Jest też bogaty w I typ kolagenu, który jest składnikiem budulcowym skóry⁷. Kolagen morski jest więc dobrym wyborem, jeśli chodzi o poprawę jej wyglądu i kondycji.

 

Zastanawiając się, czy w tym przypadku lepiej wybrać kolagen rybi, czy wołowy lub wieprzowy, warto wiedzieć, że drugi i trzeci zawierają więcej kolagenu typu II. Ten odpowiada raczej za stawy i chrząstki, bo to właśnie w nich znajduje się naturalnie w organizmie człowieka. Kolagen rybi będzie bardziej odpowiedni na zmarszczki i poprawę kondycji skóry, ponieważ składa się w większości z białka typu I.

Odpowiadając na pytanie, jak działa on na skórę, warto poznać ogólne właściwości kolagenu. Nazywany jest białkiem młodości, ponieważ odpowiada za jędrność, wytrzymałość i prawidłową strukturę skóry8. Jak już wspominaliśmy, ten pozyskiwany z ryb i innych organizmów morskich składa się głównie z tego białka I typu. To właśnie z niego w 80% zbudowana jest ludzka skóra właściwa i jemu zawdzięcza dobrą kondycję. Dlatego właśnie utrata kolagenu typu I pełni szczególną rolę w procesie starzenia⁹.

Jednak to, w jaki sposób czysty kolagen rybi zadziała na skórę, będzie uzależnione również od tego, w jakiej formie zostanie zastosowany. Ten do użytku zewnętrznego, a więc w kosmetykach, nie przeniknie przez skórę, ponieważ ma zbyt dużą masę cząsteczkową. Nie oznacza to jednak, że nie przyniesie efektów. Nie będzie wprawdzie wspomagał naturalnych procesów, za które odpowiada to białko naturalnie wytwarzane w skórze przez fibroblasty. Zauważono jednak, że w takiej postaci może mieć działanie powierzchowne i tworzyć ochronny film, który zabezpiecza skórę przed nadmierną utratą wody. Dzięki temu będzie ona bardziej nawilżona. Niektóre formy takiego kolagenu mogą być stosowane przy zabiegach jako wypełniacz zmarszczek, jednak efekt jest krótkotrwały. Istnieje też ryzyko nietolerancji¹⁰.

Kolagen rybi w postaci hydratu (związku uwodnionego11) przenika w głąb skóry. Jest też bezpieczniejszy w stosowaniu, bo jest mniej immunogenny. Sprawdzi się więc przy skórze wrażliwej, na którą zadziała kojąco¹².

W kosmetykach najlepiej sprawdzają się jednak peptydy kolagenowe, do których należy m.in. Matrixyl. Potrafi on przenikać przez warstwę rogową, pobudza komórki do produkcji m.in. kolagenu typu I i IV (dodatkowo także: kwasu hialuronowego, elastyny, fibronektyny). W badaniach zaobserwowano efekty w postaci redukcji zmarszczek, poprawy elastyczności oraz gęstości skóry¹³.

 

Vichy ma ponad 25-letnie doświadczenie w badaniach nad kolagenem oraz może pochwalić się publikacją 35 artykułów na jego temat. Ekspercka wiedza pozwoliła marce na stworzenie gamy kosmetyków Vichy Collagen Specialist. To kompleksowe wsparcie pielęgnacyjne, które zawiera peptydy kolagenowe o niewielkich cząsteczkach, które mogą dotrzeć do głębszych warstw skóry. W formułach produktów znajduje się także witamina C lub jej pochodne, czyli bardzo silne antyoksydanty. Warto wiedzieć, że jest ona składnikiem niezbędnym dla prawidłowej biosyntezy kolagenu naturalnego, a dodatkowo działa przeciwutleniająco¹⁴.

Formuły nowych kosmetyków linii Collagen Specialist zostały też oparte na innowacyjnej technologii Co-Bonding, dzięki której możliwe jest wzmocnienie i powiązanie różnych typów kolagenu, by korygować oznaki starzenia. Podstawą formuły są 3 składniki: peptydy kolagenowe, grzyb maitake oraz ramnoza.

Pielęgnację przeciwzmarszczkową warto rozpocząć od nałożenia serum Vichy Liftactiv Collagen Specialist 16 Serum, które według badań klinicznych, instrumentalnych oraz samooceny badanych redukuje 16 oznak starzenia się skóry, m.in. drobne linie, zmarszczki, wiotkość, utratę nawilżenia i gęstości. Dodaje miękkości, blasku, wygładza i regeneruje.

Kolejnym krokiem w rutynie pielęgnacyjnej wspomagającej kolagen naturalny powinien być Vichy Liftactiv Collagen Specialist 16 Krem pod Oczy. Zastosowana w nim technologia Co-Bonding wzmacnia występujące w skórze kolageny¹⁵ i redukuje 16 oznak starzenia¹⁶. Kosmetyk świetnie radzi sobie z problemem kurzych łapek i innymi objawami starzenia skóry wokół oczu jak cienie, obrzęki, nierówny koloryt skóry czy utrata blasku i nawilżenia. Jest bezzapachowy, posiada lekką, aksamitną i nieklejącą się konsystencję, która szybko się wchłania.

Po zastosowaniu serum warto nałożyć Vichy Liftactiv Collagen Specialist 16 Krem na Dzień. Jego skuteczne działanie wspiera unikalna technologia Co-Bonding, w której znalazły się peptydy kolagenowe, ramnoza i maitake. Dzięki niej formuła produktu skutecznie redukuje aż 16 oznak starzenia¹⁷, w tym zmarszczki, drobne linie czy nierówny koloryt. Poprawia gęstość, ujędrnia oraz nawilża. Krem charakteryzuje się delikatnym zapachem i lekką konsystencją.

Po całym dniu skóra może potrzebować intensywniejszej regeneracji. W wieczornej pielęgnacji warto więc sięgnąć po Vichy Liftactiv Collagen Specialist 16 Krem na noc. Dzięki technologii Co-Bonding (peptydy + ramnoza + maitake) formuła kosmetyku skutecznie redukuje 16 oznak starzenia się skóry¹⁸, w tym wiotkość, utratę sprężystości, gęstości, nierówny koloryt czy zmarszczki i przebarwienia. Krem na noc posiada delikatny zapach, jest lekki i szybko się wchłania.

Kolagen rybi to najlepszy wybór w suplementacji anti-aging dzięki wysokiej dostępności i przyswajalności białka z tego źródła. Warto jednak zwrócić uwagę na formę, w jakiej go przyjmujemy lub nakładamy na skórę w celu poprawy jej kondycji. Pielęgnacja powinna opierać się na peptydach kolagenowych, które mają zdecydowanie mniejsze cząsteczki od kolagenu działającego jedynie powierzchniowo. Mogą przeniknąć przez skórę i dotrzeć do jej głębszych warstw. Gama kosmetyków Vichy Collagen Specialist to idealne uzupełnienie suplementacji, wspierające syntezę kolagenu w skórze dzięki innowacyjnej technologii Co-Bonding opracowanej na podstawie wieloletnich badań.

¹ Czynniki żywieniowe a stan skóry, włosów i paznokci. Fizjologia, dietoterapia, suplementy diety, bezpieczeństwo i skuteczność terapii, toksykologia, red. A, Winiarska-Mieczan, W. Samolińska, E. Kowalczuk-Vasilev, Lublin 2022, https://up.lublin.pl/wp-content/uploads/2023/01/Czynniki-zywieniowe-a-stan-skory-wlosow-i-paznokci.pdf.
² M. Górska, M. Ziaja, K. Drab, Wpływ suplementacji kolagenu na jakość skóry, włosów i paznokci, Pol J Cosmetol 2023, 26(4): 187-195: https://www.researchgate.net/profile/Magdalena-Gorska-5/publication/383849932_Effect_of_collagen_supplementation_on_skin_hair_and_nails_condition/links/66dc9a86fa5e11512ca6e240/Effect-of-collagen-supplementation-on-skin-hair-and-nails-condition.pdf.
³ https://dietetycy.org.pl/kolagen-morski/.
⁴ Tamże.
⁵ M. Materkowski, Rola kolagenu w formie doustnej w schorzeniach i urazach narządu ruchu, Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja © MEDSPORTPRESS, 2023; 1(6); Vol. 25, 37-41: https://publisherspanel.com/api/files/view/2154221.pdf.
⁶ Tamże.
⁷ https://dietetycy.org.pl/kolagen-morski/.
⁸KAZIRÓD, Karolina, HUNEK, Adrian, ZAPAŁA, Magdalena, WIŚNIEWSKA-SKOMRA, Joanna, CHMIELARZ, Karolina, TYLUTKA, Kinga & HAPON, Anna. Collagen supplementation – does it bring real benefits? Quality in Sport.2023;13(1):88-107.eISSN2450-3118.DOI https://dx.doi.org/10.12775/QS.2023.13.01.008 https://apcz.umk.pl/QS/article/view/43735.
⁹ Tamże.
¹⁰ Tamże.
¹¹ https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/DNBUeP3LI.
¹² Tamże.
¹³ U. Tałataj, Synteza i ocena aktywności biologicznej peptydów sygnałowych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2020, https://ppm.umb.edu.pl/docstore/download/UMBccd9b849b0454f40ae5ef724b550b674/000005155.pdf.
¹⁴ Tamże.
¹⁵ Test in vitro na składniku aktywnym (kolagen I oraz III).
¹⁶ Wyniki testów klinicznych, instrumentalnych oraz konsumenckich.
¹⁷ Wyniki testów klinicznych, instrumentalnych oraz konsumenckich.
¹⁸ Wyniki testów klinicznych, instrumentalnych oraz konsumenckich..

Bibliografia:
1. https://dietetycy.org.pl/kolagen-morski/
2. https://dietetycy.org.pl/kolagen-i-jego-wlasciwosci-zdrowotne/
3. https://dietetycy.org.pl/suplementy-dla-zdrowej-skory-co-warto-przyjmowac-a-czego-nie/
4. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/collagen/
5. KAZIRÓD,Karolina,HUNEK,Adrian,ZAPAŁA,Magdalena,WIŚNIEWSKA-SKOMRA,Joanna,CHMIELARZ,Karolina,TYLUTKA,Kinga&HAPON,Anna.Collagen supplementation – does it bring real benefits? Quality in Sport.2023;13(1):88-107.eISSN2450-3118.DOI https://dx.doi.org/10.12775/QS.2023.13.01.008 https://apcz.umk.pl/QS/article/view/43735
6. Matinong, A.M.E.; Chisti, Y.; Pickering, K.L.; Haverkamp, R.G. Collagen Extraction from Animal Skin. Biology 2022, 11, 905. https://doi.org/10.3390/biology11060905
7. dr n. farm. Anna Nowicka-Zuchowska1, mgr Aleksander Zuchowski, Kolagen – rola w organizmie i skutki niedoboru, lekwpolsce.pl: https://open.icm.edu.pl/items/7d2d79c6-3c19-44cc-88af-c4fa8489c4ec
8. M. Górska, M. Ziaja, K. Drab, Wpływ suplementacji kolagenu na jakość skóry, włosów i paznokci, Górska M, Ziaja M, Drab K.  Wpływ Sup, https://www.researchgate.net/profile/Magdalena-Gorska-5/publication/383849932_Effect_of_collagen_supplementation_on_skin_hair_and_nails_condition/links/66dc9a86fa5e11512ca6e240/Effect-of-collagen-supplementation-on-skin-hair-and-nails-condition.pdf
9. Czynniki żywieniowe a stan skóry, włosów i paznokci. Fizjologia, dietoterapia, suplementy diety, bezpieczeństwo i skuteczność terapii, toksykologia, red. A, Winiarska-Mieczan, W. Samolińska, E. Kowalczuk-Vasilev, Lublin 2022, https://up.lublin.pl/wp-content/uploads/2023/01/Czynniki-zywieniowe-a-stan-skory-wlosow-i-paznokci.pdf
10. M. Materkowski, Rola kolagenu w formie doustnej w schorzeniach i urazach narządu ruchu, Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja © MEDSPORTPRESS, 2023; 1(6); Vol. 25, 37-41: https://publisherspanel.com/api/files/view/2154221.pdf.
11. https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/DNBUeP3LI.
12. U. Tałataj, Synteza i ocena aktywności biologicznej peptydów sygnałowych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2020, https://ppm.umb.edu.pl/docstore/download/UMBccd9b849b0454f40ae5ef724b550b674/000005155.pdf.