Na cykl życia włosa wpływ ma wiele czynników wewnętrznych i zewnętrznych, takich jak wiek, sposób odżywiania, zaburzenia hormonalne, różne choroby, stres, zanieczyszczenia. Ważne jest również to, skąd pochodzimy, gdzie mieszkamy i jakie predyspozycje dziedziczymy. U Azjatów cykl życia włosa jest dłuższy niż u przedstawicieli rasy kaukaskiej – wynosi nawet 7-8 lat, rzadziej też pojawiają się problemy z nadmierną utratą włosów i łysieniem.
Cykl życia włosa przebiega indywidualnie dla każdego mieszka i składa się z trzech faz:
- anagen (faza wzrostu) – zwykle trwa ok. 3-6 lat, to czas wzrostu włosa; jednocześnie w fazie tej znajduje się ok. 80-85% włosów. Wzrost zaczyna się w dolnej części włosa, czyli macierzy, która charakteryzuje się dużą mitotycznością (zdolnością do podziału komórek). Każda komórka dzieli się co 23 godziny. Na początku tej fazy podziałów jest bardzo dużo – tworzy się wtedy opuszka (nazywana też cebulką włosa), mieszek włosowy się wydłuża, aż rozwinie się na tyle, by wyjść na powierzchnię skóry. Nawet jeśli wydaje się, że nowy włos nie odrasta (nie widać go gołym okiem), trzeba pamiętać, że bardzo dużo dzieje się już w głębi skóry. Podczas anagenu włosy rosną około 1 cm w ciągu 28 dni.
- katagen (faza przejściowa) – jest bardzo krótki, trwa zaledwie 1-2 tygodnie, w tym czasie mieszek kurczy się (jego średnica skraca się o 1/6 w porównaniu do średnicy w fazie wzrostu), a brodawka zmniejsza swoją wielkość – w fazie tej jednocześnie zwykle znajduje się 1% włosów. W tym czasie dochodzi włos traci swoją przyczepność w głębszych warstwach skóry – nie jest już odżywiany i dochodzi do jego całkowitego rogowacenia.
- telogen (faza spoczynku) – to zwykle 2-4 miesiące, włos oddziela się całkowicie od brodawki i wypada, wypychany przez nowo rosnący w mieszku włos anagenowy. Włos znajdujący się w tej fazie jest całkowicie martwy, zrogowaciały, nieaktywny metabolicznie. W tej fazie jednocześnie znajduje się ok. 15-20% włosów. W telogenie fazę wzrostu rozpoczynają jednocześnie nowe włosy, stopniowo popychając kolbę starego włosa (czyli jego zrogowaciały korzeń) w kierunku powierzchni, gdzie ostatecznie zostanie on zrzucony.
- egzogen (faza zrzucania, faza uwalniania włosa) – to ostatni etap, coraz częściej wyróżniany w fazie telogenowej, podczas którego stary włos odłącza się od mieszka włosowego i wypada, robiąc miejsce dla nowych włosów będących w fazie anagenu.
Gdy dochodzi do zaburzenia cyklu życia włosa, pojawia się problem wypadania włosów i łysienia. Może on zależeć od wielu czynników, w tym hormonalnych, genetycznych, zewnętrznych. Najczęstszymi postaciami utraty włosów są: łysienie androgenowe, łysienie plackowate, łysienie telogenowe i łysienie fizjologiczne.
Dlaczego brwi i rzęsy nie rosną tak długie jak włosy na głowie?
To proste – w ich przypadku faza anagenu (wzrostu) trwa zaledwie 2–4 miesiące, a nie 3–6 lat, jak w przypadku włosów na głowie. Wypadają i „wymieniają się” na nowe, gdy są jeszcze krótkie