OK

OK Cancel

Thank you

Close

Wypadanie włosów – przyczyny, diagnoza, skuteczne leczenie

  • favoris

Wypadanie włosów (łysienie) może mieć wiele przyczyn. U mężczyzn najczęściej mamy do czynienia z łysieniem androgenowym, u kobiet – z sezonową utratą włosów pod wpływem działania czynników zewnętrznych, takich jak stres, przemęczenie, nieodpowiednia dieta. Sporo pań obserwuje też przerzedzenie włosów po ciąży, w okresie menopauzy, a także w chorobach tarczycy. Jak sobie radzić z tym problemem?

  • O nadmiernym wypadaniu włosów mówimy wtedy, gdy tracimy więcej włosów niż 50-100 dziennie (stan fizjologiczny).
  • Jest wiele przyczyn wypadania włosów – u mężczyzn to głównie łysienie androgenowe, a u kobiet – androgenowe i telogenowe.
  • Na osłabienie włosów mają też wpływ czynniki ekspozomu, przede wszystkim stres, zmiany klimatu, promienie UV.
  • Wypadanie włosów może też być skutkiem niewłaściwej pielęgnacji.
  • Bardzo ważne jest postawienie odpowiedniej diagnozy przez dermatologa, aby wdrożyć właściwe leczenie.
  • W leczeniu łysienia stosuje się kuracje miejscowe oraz, jeśli jest to wskazane, leki doustne.

Na całym ciele człowieka znajduje się ok. 5 mln mieszków włosowych, a miejsc, które są zupełnie pozbawione włosów, jest niewiele (to wewnętrzne strony dłoni, podeszwy, zgięcia kolan i łokci, usta). Na samej skórze głowy znajduje się ok. 100-150 tysięcy włosów – ich ilość i gęstość kształtuje się już między 9. a 22. tygodniem życia płodowego i pozostaje niezmieniona do końca życia. Każdy włos żyje przeciętnie 3-4 lata (jest to faza jego wzrostu, tzw. anagenu), po czym wypada – jest to tzw. stan spoczynku (telogenu). Dochodzi wtedy do wypadnięcia włosa np. podczas mycia lub czesania – na skutek miniaturyzacji i zaniku mieszka nie ma się on po prostu czego trzymać. W ten sposób, w naturalnym procesie, tracimy ok. 50-100 włosów dziennie – uważa się, że około 10-15% naszych włosów znajduje się w ostatniej fazie życia. O nadmiernym wypadaniu i łysieniu mówimy, gdy na skutek różnych czynników liczba ta rośnie – niepokój powinno wzbudzić wychodzenie włosów garściami np. podczas czesania lub mycia albo ich większa niż normalnie ilość na poduszce lub szczotce. Często wypadaniu włosów towarzyszy też zmiana ich faktury i utrata blasku – stają się szorstkie, przesuszone, matowe.

Jest wiele przyczyn wypadania włosów

Jak zbudowany jest włos?
Włos, obok gruczołów łojowych, potowych i paznokci, należy do tzw. przydatków skóry.
Jest zrogowaciałym wytworem naskórka, zbudowanym głównie z twardego, spoistego białka fibrylarnego (czyli keratyny), wytwarzanego przez keratynocyty.
Włos składa się z części zewnętrznej zwanej łodygą włosa i części ukrytej w skórze – korzenia włosa, który tkwi w mieszku włosowym i zakończony jest opuszką (nazywaną cebulką). Opuszka włosa umiejscowiona jest na brodawce włosa, do której dochodzą naczynia krwionośne i nerwy.
Dziennie wypada nam ok. 50-100 włosówKolor włosów zależy od barwnika – melaniny, znajdującej się w ich warstwie korowej. Z wiekiem gęstość włosów na głowie zmniejsza się, stają się one coraz cieńsze i zawierają coraz mniej barwnika, co jest obserwowane jako siwienie.

Łysienie androgenowe

To najpowszechniejszy rodzaj łysienia, który ma podłoże genetyczne i stanowi 95% wszystkich zdiagnozowanych przypadków łysienia. Dotyka ponad 80% mężczyzn i ok. 42% kobiet1. Łysienie androgenowe jest związane z uwarunkowaną genetycznie aktywnością enzymu alfa-reduktazy, obecnego w mieszku włosowym i przetwarzającego testosteron, który odpowiada za miniaturyzację mieszka włosowego. Dochodzi wtedy do znacznego skrócenia fazy wzrostu włosa i jego szybszego przejścia w fazę telogenu oraz związanej z tym miniaturyzacji mieszka (na skutek zmniejszenia ukrwienia dochodzi do spowolnienia jego wzrostu i w końcu zanika). Z tego powodu u mężczyzn proces ten zachodzi gwałtowniej i często rozpoczyna się we wczesnej młodości, nawet już w wieku dojrzewania – zmiany zaczynają się zwykle od okolicy czołowo-skroniowej, a następnie obejmują szczyt głowy. U kobiet łysienie androgenowe zachodzi na skutek braku równowagi androgenowo-estrogenowej (np. powiązanej z zespołem policystycznych jajników), rzadko jednak prowadzi do całkowitego wyłysienia. Włosy mogą jednak ulec znacznemu przerzedzeniu – głównie w okolicy ciemieniowo-szczytowej, stanowiąc poważny problem estetyczny.

Dowiedz się więcej o łysieniu androgenowym u mężczyzn

Cykl życia włosa

Cykle życia włosa składa się z trzech faz:

  • Anagen (faza wzrostu) – trwa od 3 do 6 lat. Na zdrowej skórze głowy ok. 80-85% włosów znajduje się w tej fazie.
  • Katagen (faza przejściowa/inwolucyjna) – trwa jedynie 1-2 tygodnie. Znajduje się w niej jedynie 1% włosów.
  • Telogen (faza spoczynku) – trwa od 2 do 4 miesięcy. Zrogowaciały „stary” włos tkwi w górnym odcinku mieszka włosowego, po czym zostaje wypchnięty przez nowy włos anagenowy (który zaczyna wydostawać się na powierzchnię skóry). W tej fazie znajduje się zwykle ok. 15% włosów.

Wypadanie włosów u kobiet

U kobiet najczęściej dochodzi do tzw. łysienia telogenowego, kiedy więcej włosów niż zwykle przechodzi w fazę spoczynku (telogen) i wypada. Ma ono najczęściej charakter okresowy i pojawia się zwykle po upływie 2-4 miesięcy od momentu zadziałania czynnika sprawczego. Najczęściej są to:

  • zmiany hormonalne zachodzące w okresie ciąży lub menopauzy – estrogeny są odpowiedzialne za gęste i mocne włosy, ich spadek powoduje ich osłabienie i nadmierne wypadanie,
  • silny bądź przewlekły stres – ma wpływ na szybkość wzrostu włosów i ich jakość oraz gęstość,
  • niedobory składników odżywczych w diecie, takich jak kwasy omega-3, żelazo (anemia), witaminy z grupy B oraz witamina D3,
  • stres oksydacyjny wywołany wolnymi rodnikami – dochodzi wtedy do utrudnionego dopływu substancji odżywczych i spowolnienia wzrostu włosa,
  • sezonowe wypadanie włosów wiosną i jesienią – przypuszcza się, że ma ono swoje źródło (podobnie jak u zwierząt) w zmianach poziomu hormonów płciowych, choć oczywiście nie są to tak gwałtowne procesy jak w świecie przyrody, wpływ może też mieć zmiana diety i ilość dostarczanych składników odżywczych,
  • mikropodrażnienia skóry głowy – poprzez czynniki ekspozomu takie jak zanieczyszczenia, promienie UV), które powodują gorsze odżywienie i obkurczenie mieszka włosowego i w efekcie nasilone wypadanie włosów (zwłaszcza gdy skóra głowy jest na nie eksponowana długofalowo),
  • stosowanie niektórych leków, np. przeciwnowotworowych,
  • różne schorzenia zapalne, grzybicze czy zakaźne skóry głowy (np. grzybica, łupież, łojotokowe zapalenie skóry głowy).

Stylizacja włosów

Kobiety mogą też  tracić włosy wskutek uszkodzeń mechanicznych i chemicznych, wywołanych częstymi zabiegami stylizacyjnymi (suszenie, prostowanie, kręcenie, a nawet mocne związywanie gumką), koloryzacją (zwłaszcza rozjaśnianiem) czy trwałą ondulacją, która dosłownie rozrywa strukturę włosów. Dochodzi wtedy do zwiększonej łamliwości włosów, co jest obserwowane jako nadmierne wypadanie.

Hormony a włosy

Na długość poszczególnych faz cyklu włosowego znaczący wpływ mają hormony.
  • Estrogeny – przedłużają okres wzrostu włosa, dzięki czemu włosy stają się gęstsze i mocniejsze. To dlatego w ciąży włosy są mocne, a w czasie karmienia, po odstawieniu doustnej antykoncepcji  i w okresie menopauzy ulegają przerzedzeniu.
  • Androgeny – hamują wzrost włosów na głowie, ale pobudzają go poza skórą głowy (np. na plecach, brzuchu) zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Inne rodzaje łysienia

Do innych – na szczęście rzadziej występujących – rodzajów łysienia, dotykających zarówno kobiety, jak i mężczyzn zalicza się przede wszystkim:

  • łysienie bliznowaciejące – pojawia się wtedy, gdy dochodzi do uszkodzenia mieszka włosowego, np. wskutek silnego stanu zapalnego;
  • łysienie plackowate – ma charakter autoimmunologiczny i często współwystępuje z innymi chorobami o takim podłożu, np. AZS, może też być odpowiedzią na silny stres, występuje też u dzieci; charakterystycznym objawem są trwałe bądź przejściowe ogniska (placki) łysienia o owalnym bądź okrągłym kształcie;
  • trichotillomania – to łysienie wywoływane przez samych pacjentów, którzy mechanicznie wyrywają sobie włosy w celu rozładowania stresu i lęku, może też towarzyszyć zaburzeniom psychicznym.

Poznaj wszystkie przyczyny wypadania włosów

Kim jest trycholog?

Trychologia to dział dermatologii zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem skóry głowy oraz włosów (tricho to po grecku włos, logos – nauka). Trycholog zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób skóry głowy i włosów. W powszechnym użyciu to każda osoba (np. kosmetyczka) zajmująca się tą dziedziną, niektórzy mówią nawet o trychologii kosmetycznej. Nie powinna ona jednak zastąpić leczenia dermatologicznego!

Diagnostyka łysienia

Diagnoza przyczyn łysienia jest podstawą doboru odpowiedniej terapii i leczenia. Do najczęściej stosowanych metod diagnostycznych – obok dokładnego wywiadu – należą:
Badania hormonów
Oznacza się w nim stężenia hormonów odpowiedzialnych za utratę włosów, zwykle to: oznaczenie w surowicy krwi stężenia wolnego (FT) i całkowitego (TT) testosteronu, aktywnej formy testosteronu – dihydrotestosteronu (DHT), dihydroepiandrosteronu (DHEA) oraz estrogenów (estradiol, E2). Ponieważ łysienie może być spowodowane zaburzeniem pracy innych gruczołów produkujących hormony, lekarze zalecają również ocenę pracy jajników na podstawie pomiaru stężenia LH i FSH, tarczycy na podstawie pomiaru stężenia TSH i T4 (tyroksyna) oraz ferrytyny (diagnostyka anemii). Często bada się też poziom żelaza i ferrytyny, wapnia i witaminy D3, a także trójglicerydów, cholesterolu i glukozy.
Trychoskopia
To opracowana przez polskich dermatologów i opisana w „Atlasie trichoskopii”2 nieinwazyjna technika diagnostyczna, która opiera się na dermoskopii lub wideodermoskopii (zwykle w powiększeniu 20x, 70x lub 200x). Umożliwia obserwację i ocenę łodyg włosów oraz struktur skóry owłosionej głowy, w tym w szczególności ujść mieszków włosowych, stanowiących górną część kanału włosa, skóry otaczającej mieszek oraz naczyń mikrokrążenia. Pozwala dokładnie określić rodzaj łysienia, a także różnicować do siebie podobne objawowo przypadki, np. łysienie androgenowe kobiet z przewlekłym łysieniem telogenowym, łysienie plackowate z trichotillomanią oraz różnych postaci łysienia bliznowaciejącego. Ponadto pozwala odróżnić włosy wypadające od łamiących się, co zazwyczaj nie jest proste w ocenie klinicznej lub ocenie za pomocą innych dostępnych metod.
Test pociągania – metoda fizykalna, polegająca na delikatnym pociągnięciu przez lekarza 40-60 włosów w trzech lokalizacjach na skórze owłosionej głowy. Jeśli w rękach lekarza zostają w dowolnej lokalizacji ponad 3 włosy lub ponad 10 włosów łącznie, uznaje się, że test jest dodatni. W ten sposób można stwierdzić, czy istnieje problem wypadania włosów. 
Trychogram – polega na ocenie mikroskopowej około 50-100 korzeni włosów pacjenta pobranych przez lekarza. Włosy zazwyczaj pobiera się z dwóch okolic owłosionej skóry głowy: czołowej i potylicznej. W badaniu mikroskopowym ocenia się fazę wzrostu każdego włosa , pozwala to ocenić, ile włosów znajduje się w fazie anagenu, katagenu, telogenu oraz jaka jest ilość włosów będących w zaniku. Uważa się, że dosyć powszechnie stosowany trichogram jest szczególnie przydatny w rozpoznawaniu łysienia telogenowego.
Fototrychogram (trychoskan) – polega na obserwacji i ocenie stanu skóry i włosów przy użyciu cyfrowej kamery video i specjalistycznego oprogramowania komputerowego. Wykonuje się serię zdjęć określonych obszarów skóry głowy w odstępie 72 godzin, a komputer dokonuje analizy tempu wzrostu włosa. Daje wyniki analogiczne do trychogramu, ale nie wymaga wyrywania włosów. 
Mikroskopia świetlna – pozwala ocenić łodygę włosów. Zwykle jest wykorzystywana przy zwiększonej łamliwości włosów i przy podejrzeniu niektórych wrodzonych chorób łodygi włosa.
Biopsja skóry głowy i jej ocena histopatologiczna – metoda pomocnicza. Polega na pobraniu (specjalną sztancą) co najmniej dwóch wycinków skóry z obszarów objętych łysieniem i ich ocenie histopatologicznej. Pozwala ocenić odsetek mieszków włosowych w fazie telogenu oraz mieszków zminiaturyzowanych. Wykonuje się je głównie w celu różnicowania łysienia androgenowego z przewlekłym łysieniem telogenowym, a także przy podejrzeniu nietypowego łysienia plackowatego oraz łysienia bliznowaciejącego.

Leczenie łysienia

Dzięki postawieniu odpowiedniej diagnozy lekarz dermatolog może zalecić odpowiednie leczenie.

  • W łysieniu androgenowym u mężczyzn stosuje się leczenie doustne na bazie finasterydu (lek ten hamuje aktywność enzymu 5 alfa reduktazy, odpowiedzialnego za przekształcanie testosteronu do jego aktywnej formy dihydrotestosteronu DHT) oraz terapie miejscowe pobudzające mieszki włosowe do produkcji nowych włosów (np. na bazie minoksydylu).
  • U kobiet zwykle stosuje się leki poprawiające ukrwienie mieszka włosowego, takie jak minoksydyl i aminexil; doustne leki antyandrogenowe są stosowane wyłącznie w przypadku poważnych zaburzeń hormonalnych, takich jak zespół policystycznych jajników.
  • Kuracje dermokosmetyczne, stosowane w domowej pielęgnacji, wspierają leczenie łysienia, są też skutecznym sposobem na poprawę gęstości włosów w przypadku okresowego wypadania włosów. Warto też wykluczyć czynnik mogący nasilać problem, np. wzbogacić dietę w składniki odżywcze bądź zadbać o odpowiednią suplementację.
  • Są też profesjonalne metody walki z nadmierną utratą włosów: kuracje trychologiczne bądź zabiegi medyczne, np. mezoterapia skóry głowy koktajlem odpowiednio dobranych składników aktywnych bądź osoczem bogatopłytkowym, przeszczep komórek macierzystych, a w skrajnych przypadkach, gdy inne metody zawodzą – przeszczep włosów.

Włosy w liczbach

  • Na ciele ludzkim jest 5 mln mieszków włosowych – z tego 100-150 tysięcy na głowie.
  • Osoba dorosła ma ok. 250-350 włosów na cm2.
  • Włosy rosną średnio 1 mm na 3 dni, ok. 1 cm miesięcznie i 12-15 cm rocznie.
  • Tempo ich wzrostu zależy od wieku, pory roku, odżywienia organizmu oraz predyspozycji genetycznych.
  • Dziennie wypada nam ok. 50-100 włosów.
  • Ogółem w ciągu całego życia człowieka na jego głowie zachodzi ok. 25-30 cykli życiowych mieszka włosowego.
  • Średnio 60-90% włosów na głowie pozostaje w fazie wzrostu (anagenu).
  • Włosy szybciej rosną u mężczyzn i są u nich grubsze, ale dłużej żyją u kobiet (nawet do 7 lat).
  • Najwięcej włosów mają naturalne blondynki, ale są one najcieńsze. Włosy rude są najgrubsze, ale jest ich najmniej – średnio ok. 90 tysięcy. Włosy brązowe są średnie zarówno pod względem grubości, jak i gęstości.

1 Walkowiak H. Zastosowanie finasterydu w leczeniu łysienia androgenowego męskiego. Post Dermatol Alergol 2007; 3: 133-139
2 Lidia Rudnicka, Małgorzata Olszewska, Adriana Rakowska. 2013. Atlas of Trichoscopy Dermoscopy in Hair and Scalp Disease. Springer Verlag

Rekomendowane produkty

  • stamp-sticker_grey_PL.png
    Dercos Aminexil Clinical 5 - formuła dla kobiet

    DERCOS

    Dercos Aminexil Clinical 5 - formuła dla kobiet

    Kuracja do włosów

    Intensywna kuracja przeciw wypadaniu włosów dla kobiet.

  • stamp-sticker_grey_PL.png
    Dercos Aminexil Clinical 5 - formuła dla mężczyzn

    DERCOS

    Dercos Aminexil Clinical 5 - formuła dla mężczyzn

    Kuracja do włosów

    Intensywna kuracja przeciw wypadaniu włosów dla mężczyzn.

  • Dercos - Szampon wzmacniający

    DERCOS

    Dercos - Szampon wzmacniający

    Mycie włosów

    Szampon stanowiący idealne uzupełnienie kuracji Aminexil Clinical 5.

  • Najczęściej czytane

    Brak witamin a wypadanie włosów – sprawdź, jak je wzmocnić!

    Pielęgnacja włosów

    Brak witamin a wypadanie włosów – sprawdź, jak je wzmocnić!

    Jaki ma związek brak witamin a wypadanie włosów? Znaczący! Witaminy i minerały są niezbędne, aby nasz organizm prawidłowo funkcjonował, w tym także, aby nasze włosy wyglądały zdrowo, były gładkie i lśniące. Dowiedz się brak, jakich witamin powoduje wypadanie włosów i jak w związku z tym powinieneś zmienić swoją codzienną dietę!

    Przeczytaj artykuł

    Łupież u dziecka - czy można stosować szampony dla dorosłych?

    Pielęgnacja włosów

    Łupież u dziecka - czy można stosować szampony dla dorosłych?

    Łupież to bardzo często występujące schorzenie skóry głowy, które wywołane jest działaniem grzyba drożdżopodobnego Pityrosoporum ovale żywiącego się wydzielającym przez ludzką skórę sebum. Z sypiącymi się z głowy białymi płatami zrogowaciałego naskórka zmaga się co trzeci dorosły, jednak ta przypadłość niestety nie omija najmłodszych. Łupież u dzieci to częsty problem, z którym dorośli muszą sobie poradzić!

    Przeczytaj artykuł

    go to top